ریخته گری ریژه چیست؟
ریخته گری ریژه یا ثقلی از قدیمی ترین فرآیند های شناخته شده برای ساخت فلزات و آلیاژ های فلز است.این نوع ریخته گری شامل ریختن فلز مذاب در قالب فقط تحت نیروی جاذبه، بدون استفاده از گاز های تحت فشار، وکیوم یا نیروی گریز از مرکز است.معمولا قالب های مقیاس کوچک برای این شکل از ریخته گری استفاده می شود. این قالب ها دائمی بوده وگاهی اوقات در آن ها از ماسه، سنگ توفا و هم چنین از زغال چوب و گچ استفاده می شود؛زیرا برخلاف آهن و فولاد شکل دادن به این مواد معمولا آسان است. قالب ریژه برخلاف شیشه، چوب یا پلاستیک، زمانی که در معرض شوک دمای بالا قرار بگیرد، خراب نمی شود.هم چنین مانند سیلیکون به راحتی تغییر شکل نمی دهد و به طور گسترده ای در دسترس هستند. محصولات این نوع ریخته گری بسیار با کیفیت بوده وبرای مجموعه ای از صنایع از جمله موارد زیر به کار می رود: موتور های دیزلی با اسب بخار بالا صنایع دفاعی توربین های گازی ابزارآلات ماشین کمپرسور ها پمپ ها شیرآلات تجهیزات پزشکی کامیون های مفصلی تصویربرداری چاپ عکس
فرآیند ریخته گری ریژه
کار در ریخته گری ثقلی با قالب دائمی یا ریژه اغلب یک فرآیند دستی است که با استفاده از ملاقه، فلز مذاب به قالب افزوده می شود.با این حال، در برخی از کاربردهای با حجم بالا نیز می توان از ملاقه خودکار برای ریختن فلز مذاب استفاده کرد.سرعت و جهت پر شدن را نیز می توان با کج شدن قالب کنترل کرد.جدا از روشی که با آن فلز مذاب در حفره قالب ریخته می شود ومواد توسط نیروی جاذبه وارد قالب می شود،فرآیند ریخته گری اساسا همان ریخته گری شن و ماسه است که شامل چهار مرحله می باشد:
آماده سازی قالب
قالب داغ شده و سپس با پوشش نسوز پوشیده و بسته می شود.این پوشش هم به کنترل دمای قالب در هنگام ریخته گری و هم در خروج قطعه پس از ساخت کمک می کند.
ریختن فلز مذاب
سپس فلز مذاب به صورت دستی در قالب ریخته می شود (اگرچه در بعضی موارد می توان از دستگاه برای این کار استفاده کرد) وبه آن زمان داده می شود تا کاملا سرد و جامد شود.
خارج کردن یا حذف قطعه از قالب
سپس قالب باز شده و قطعات ریخته گری یا با دست برداشته می شوند و یا در بعضی موارد از پین های اجکتور در دستگاه های مکانیزه برای این کار استفاده می شود.
عملیات پس از حذف قطعه از قالب
سرانجام، قسمت های اضافه حاصل از ریخته گری ریژه از قطعه خارج می شود.سپس قطعات ریخته گری شده پردازش می شوند تا لبه های تیز و مواد اضافی از بین بروند و در صورت لزوم قبل از ارسال به مشتری تمیز می شوند.
مزایای ریخته گری ریژه
ریخته گری ثقلی با قالب های ریژه مزایای زیادی دارد.به عنوان مثال از دقت ابعادی خوبی برخوردار است،سطح صاف تری از ریخته گری شن و ماسه ارائه می دهد وخصوصیات مکانیکی آن در مقایسه با ریخته گری شن و ماسه بهبود یافته است.علاوه بر این ریخته گری ریژه زمان تولید سریع تری را در مقایسه با سایر فرآیند های ریخته گری فراهم می کند.
یکی دیگر از مزایای ریخته گری ریژه این است که می تواند ریخته گری متراکم و با کیفیت بالا با ویژگی های مکانیکی عالی مانند مقاومت و سختی را ایجاد کند.همین امر آن را برای کاربرد های پر اهمیت خودرو مانند سیستم ترمز و اجزای موتور بسیار مناسب می کند؛اما مزایای اصلی فناوری ریخته گری با قالب ریژه شامل موارد زیر است:
مناسب بودن برای تولید خودکار با حجم بالا
مقرون به صرفه برای حجم کم قطعات کوچک آلومینیومی
قطعاتی با خواص مکانیکی عالی تولید می کند که برای عملیات حرارتی نیز مناسب هستند.
از آن جا که می توان هسته های ماسه را درون قالب قرار داد،
ریخته گری ثقلی با قالب ریژه می تواند قطعاتی با اشکال پیچیده را تولید کند.